คำถามที่เราได้ยินบ่อยเมื่อเห็นงวดออกแบบในใบเสนอราคาคือ "ข้ามขั้นนี้ได้ไหม ให้โปรแกรมเมอร์ทำเลย น่าจะเร็วกว่าและถูกกว่า" คำตอบตรง ๆ คือบางงานข้ามได้จริง แต่งานส่วนใหญ่ที่ข้ามไป ไม่ได้ประหยัดเงิน แค่ย้ายค่าใช้จ่ายไปจ่ายทีหลังในราคาที่แพงกว่า บทความนี้อธิบายว่าการออกแบบประหยัดเงินตรงไหน คุณจะได้อะไรจากขั้นนี้ และเมื่อไหร่ที่ย่อขั้นนี้ลงได้โดยไม่เสี่ยง
UI คือหน้าตา สี ตัวอักษร ปุ่ม และการจัดวาง ส่วน UX คือเส้นทางการใช้งาน ผู้ใช้ต้องกดกี่ขั้นถึงจะทำงานเสร็จ เห็นข้อมูลอะไรก่อน กรอกผิดแล้วระบบบอกยังไง และถ้าไม่มีสิทธิ์ทำสิ่งนั้นจะเจออะไร
คนส่วนใหญ่คิดว่าการออกแบบคือการทำให้สวย จึงมองว่าเป็นของเสริมที่ตัดได้ แต่เงินที่ประหยัดได้จริงเกือบทั้งหมดอยู่ที่ฝั่ง UX ระบบที่หน้าตาธรรมดาแต่เส้นทางถูกต้องยังใช้งานได้ ส่วนระบบที่สวยแต่เส้นทางผิด ต้องรื้อแก้
การย้ายปุ่มหรือเพิ่มขั้นตอนในไฟล์ออกแบบใช้เวลาเป็นนาทีหรือชั่วโมง แต่ถ้าระบบเขียนเสร็จแล้ว การเปลี่ยนแบบเดียวกันมักกระทบมากกว่าที่เห็นบนหน้าจอ
สมมติว่าเพิ่งมารู้หลังเขียนเสร็จว่าคำขอซื้อต้องผ่านหัวหน้าแผนกอนุมัติก่อนถึงฝ่ายจัดซื้อ สิ่งที่ต้องแก้ไม่ได้มีแค่ปุ่มอนุมัติหนึ่งปุ่ม แต่รวมถึงโครงสร้างข้อมูลที่ต้องเก็บสถานะเพิ่ม สิทธิ์ของผู้ใช้บทบาทใหม่ การแจ้งเตือน รายงานที่ต้องนับสถานะใหม่ และการทดสอบทุกเส้นทางที่เกี่ยวข้องซ้ำ ถ้าเจอเรื่องนี้ตอนยังเป็นภาพร่าง มันคือกล่องเพิ่มหนึ่งกล่องในแผนภาพ
งานออกแบบระบบที่ครบไม่ได้มีแค่ภาพหน้าจอสวย ๆ ไม่กี่ภาพ ควรมีครบห้าอย่างนี้
สิ่งที่มักขาดคือหน้าจอในสถานะที่ไม่ใช่ปกติ ตอนยังไม่มีข้อมูล ตอนโหลด ตอนเกิดข้อผิดพลาด และตอนผู้ใช้ไม่มีสิทธิ์ ถ้างานออกแบบไม่มีหน้าจอเหล่านี้ โปรแกรมเมอร์จะต้องเดาเอง และแต่ละคนก็เดาไม่เหมือนกัน
คนส่วนใหญ่อ่านเอกสารสเปกแล้วนึกภาพระบบไม่ออก และไม่ผิดอะไรที่เป็นแบบนั้น แต่พอได้กดลองบน prototype ก็จะเห็นทันทีว่าขาดขั้นตอนไหน หน้าจอไหนมีข้อมูลเยอะเกินไป หรือฟีเจอร์ไหนที่ขอไว้แต่ไม่ได้ใช้จริง
ทีมเราใช้ AI ช่วยทำ prototype ที่กดใช้ได้จริงตั้งแต่ช่วงคุยโจทย์ ลูกค้าจึงได้ลองของจริงก่อนเคาะขอบเขตงาน แทนที่จะตัดสินใจจากภาพนิ่ง ทักษะนี้มีที่มาจากใบรับรองของทีมด้วย ผลพลอยได้คือราคาที่แม่นขึ้น เพราะความไม่ชัดเจนคือตัวแปรที่แพงที่สุดในการประเมินงบ
คนที่เซ็นอนุมัติงานออกแบบมักไม่ใช่คนที่ต้องใช้ระบบทุกวัน ผู้บริหารดูหน้าจอบนจอคอมพิวเตอร์ในห้องประชุม แต่พนักงานหน้างานอาจใช้บนมือถือ ถือมือเดียว ใส่ถุงมือ หรือยืนอยู่กลางแดด งานออกแบบที่ผ่านในห้องประชุมจึงอาจไม่ผ่านหน้างาน
การทดสอบไม่ต้องใหญ่ ให้ผู้ใช้จริงสามถึงห้าคนลองทำงานหลักบน prototype โดยไม่มีใครบอกว่าต้องกดตรงไหน แค่นี้ก็มักเจอปัญหาใหญ่เกือบหมดแล้ว ในระบบแจ้งซ่อมเครื่องจักรที่เราทำ พนักงานสแกน QR Code บนเครื่องแล้วถ่ายรูปอาการเสียแนบได้เลย ไม่ต้องกรอกฟอร์มหาข้อมูลเครื่อง เพราะระบบที่พนักงานหน้างานใช้ไม่ได้ ก็เท่ากับไม่มีระบบ
การออกแบบเต็มรูปแบบไม่จำเป็นกับทุกงาน กรณีเหล่านี้ย่อลงได้โดยไม่เสี่ยงมาก
ส่วนงานที่ไม่ควรข้ามเลย คือแอปหรือเว็บที่ลูกค้าภายนอกใช้ ระบบที่มีผู้ใช้หลายบทบาท ระบบที่พนักงานหน้างานใช้บนมือถือ และระบบที่มาพร้อมกับการเปลี่ยนวิธีทำงาน เพราะงานกลุ่มนี้แก้ทีหลังแพงที่สุด
ค่าออกแบบขึ้นกับจำนวนเส้นทางผู้ใช้และจำนวนหน้าจอ มากกว่าระดับความสวย งานออกแบบเว็บไซต์องค์กรอย่างงาน TT.Software อยู่ในช่วง 20,000 – 150,000 บาท ส่วนระบบที่มีหลายบทบาท ค่าออกแบบจะตามจำนวนบทบาทและสถานะที่ต้องรองรับ
ก่อนเซ็นสัญญาควรถามสองเรื่อง เรื่องแรกคือค่าออกแบบรวมอยู่ในค่าพัฒนาแล้ว หรือแยกงวดต่างหาก เรื่องที่สองคือคุณจะได้ไฟล์ต้นฉบับของงานออกแบบไหม ถ้าได้ งานออกแบบชุดนั้นจะเอาไปใช้ขอราคาจากหลายเจ้าได้อย่างเป็นธรรม
ถ้าข้อไหนยังไม่ผ่าน ให้แก้ตอนนี้ เพราะนี่คือช่วงที่การแก้ถูกที่สุดของทั้งโปรเจกต์ ดูรายละเอียดบริการออกแบบ UX/UIของเรา หรือนัดคุยโจทย์ได้โดยไม่มีค่าใช้จ่าย
เล่าโจทย์มาคร่าว ๆ ได้เลย เราตีกรอบงบและระยะเวลาให้ฟรีตั้งแต่คุยครั้งแรก
ธุรกิจและงบประมาณทำไมบริษัทซอฟต์แวร์ถึงตอบราคาทันทีไม่ได้ ตัวแปรอะไรบ้างที่กำหนดราคาจริง ช่วงราคาที่เจอในตลาดไทยเป็นเท่าไหร่ และต้องเตรียมอะไรไปคุยถึงจะได้ตัวเลขที่แม่น
ธุรกิจและงบประมาณใบเสนอราคาหลายใบราคาต่างกันหลายเท่า และทุกเจ้าบอกว่าทำได้ บทความนี้รวมคำถามที่แยกบริษัทที่ทำได้จริงออกจากบริษัทที่แค่ขายเก่ง ตั้งแต่คุยครั้งแรกจนถึงสัญญา
ระบบองค์กรเกณฑ์ตัดสินใจระหว่าง ERP สำเร็จรูปกับระบบที่พัฒนาเอง ต้นทุนที่คนมักลืมคิดทั้งสองทาง และทางเลือกที่สามที่โรงงานส่วนใหญ่เหมาะกว่าการเลือกสุดทางใดทางหนึ่ง
